Formoza to potoczna nazwa Jednostki Wojskowej Formoza, która funkcjonuje w ramach Wojsk Specjalnych. Wcześniej Formoza była znan jako m.ni.: Morski Zespół Bojowy Wojsk Specjalnych, Grupy Specjalne Płetwonurków, Sekcje Działań Specjalnych czy Wydział Działań Specjalnych. Formoza powstała w 1974 roku. Jej pierwszym dowódcą był dziś kmdr dypl. w st. spocz. Józef Rembisz. W 1974 powstał Zespół Badawczy ds. Płetwonurków Morskich. Miał on opracować koncepcję organizacji i formowania specjalnego dywizjonu płetwonurków morskich.
Jednostka miała się składać z trzech sekcji płetwonurków bojowych, sekcji technicznej i kierownictwa. Trzeba było zmienić regulaminy, nurek nie mógł zejść pod wodę bez linki asekuracyjnej. Ten przepis udało się ominąć. Podstawowym zespołem jest para, aby się wzajemnie zabezpieczać, trzy pary tworzą grupę specjalną, pięć grup – sekcję.
Na początku w jednostce służyli żołnierze z poboru, dziś jest całkowicie zawodowa, co zwiększa jej efektywność działania. Zachowano trzyletni system szkolenia, np. w pierwszym roku trenuje się głównie strzelanie, pływanie na duże odległości, prowadzenie pojazdów, doskonali się język obcy.
Przygotowana jest do działań specjalnych w czasie pokoju, kryzysu i wojny. Podstawowe jej zadania to prowadzenie działalności na morzu, pod wodą i w obiektach brzegowych. Formoza najczęściej współpracuje z oddziałem wodnym GROM-u, kompanią płetwonurków Jednostki Wojskowej Komandosów (były 1. Pułk Specjalny Komandosów) oraz niektórymi swoimi odpowiednikami w marynarkach wojennych państw NATO. Z dniem 1 stycznia 2008 r. jednostka przeszła w podporządkowanie Dowódcy Wojsk Specjalnych wraz z GROM-em oraz 1. PSK.
